06 abril 2023

Escribe Jorge Luis Borges

De Sebastián Delgado

Xoves Santo en Sevilla


[...]Ahí fuera, el mundo es el mismo, pero es otro y nunca volverá a ser el que era. Nos ha pasado por encima una pandemia que se ha llevado por delante a cientos de miles de vecinos y, a los que quedamos, nos ha dejado más pobres, más ansiosos, más perdidos, más solos. Hemos enterrado al Papa viejo y el joven Francisco acaba de salir del hospital tras verle las orejas a san Pedro, mientras los nuevos mercaderes del templo lo troleaban pintándolo como un gallo de pelea con plumas de rapero. Por casa, lo de siempre. Políticos dándose garrotazos enterrados hasta las corvas y negando 3.000 veces a quienes ungieron como discípulos hasta que las urnas pongan a cada uno en su sitio. La que firma, como suele: con la lengua fuera. Tecleando estas líneas en el móvil desde la procesión de todoterrenos rumbo al mar o a la montaña mientras fuera estalla la primavera. De todo, lo que más echo de menos estos días es lo que me parecía el tostonazo del siglo cuando lo tenía. La comida de Jueves Santo en casa de mis padres, con el consabido menú de potaje de vigilia, bacalao con tomate y torrijas de pan de barra seguido de una sobremesa de tres horas y media más anuncios durmiéndonos Ben Hur en la tele. Así que nada. Mientras las alturas quieran aquí seguiré cada jueves, atada por el cíngulo del compromiso y el amor propio a esta tribuna, como Cristo a la columna. Sometida con gusto a la flagelación y el escarnio público intentando discernir entre lo verdadero y lo falso para no acabar predicando en el desierto. Felices días de ayuno y vigilia. Aunque sea para saltárselos.

Luz Sánchez-Mellado (El País, 6.04.2023)

03 abril 2023

Parásito


 O Duque Francisco de Baviera, xefe da casa real, cabaleiro do Toison de Ouro, e residente no Castelo de Nyphenburg, propiedade do Estado Bávaro

Fruit of the Loom

01 abril 2023

Jorge de Sena: Camões dirige-se aos seus contemporâneos

Podereis roubar-me tudo:
as ideias, as palavras, as imagens,
e também as metáforas, os temas, os motivos,
os símbolos, e a primazia
nas dores sofridas de uma língua nova,
no entendimento de outros, na coragem
de combater, julgar, de penetrar
em recessos de amor para que sois castrados.
E podereis depois não me citar,
suprimir-me, ignorar-me, aclamar até
outros ladrões mais felizes.
Não importa nada: que o castigo
será terrível. Não só quando
vossos netos não souberem já quem sois
terão de me saber melhor ainda
do que fingis que não sabeis,
como tudo, tudo o que laboriosamente pilhais,
reverterá para o meu nome. E mesmo será meu,
tido por meu, contado como meu,
até mesmo aquele pouco e miserável
que, só por vós, sem roubo, haveríeis feito.
Nada tereis, mas nada: nem os ossos,
que um vosso esqueleto há de ser buscado,
para passar por meu. E para outros ladrões,
iguais a vós, de joelhos, porem flores no túmulo.

Aprilis

 Por que este nome para este mes?

Xa os romanos discutían a orixe da palabra. Para algúns derivaba do verbo APERIRE, 'abrir', xa que os campos abren neste mes, é dicir, florecen agora.

Outros opinaban que viña de apru, que equivalía ao grego Afrodite, que era a deusa do amor.

29 marzo 2023

Sargadelos: Terceira época

 Na terceira etapa a oferta de produtos é sensiblemente maior ca nas etapas anteriores, xa que, ademais de pezas pintadas e en branco, comezaron a fabricar as estampadas.

A diversidade de pezas vén determinada polo consumo de novos produtos e novos costumes, que colmaban as expectativas da nova clase media que intentaba impresionar os seus invitados servindo grandes manxares nas súas vaixelas específicas, como marcaba a etiqueta, e sen que lles supuxese un elevado custo. 

As pezas vendíanse soltas, polo que o usuario podía adquirilas segundo as súas necesidades, desde a vaixela máis sinxela ata a máis completa, que podía estar constituída por varias sopeiras de diferentes tamaños, partindo da de uso individual ata a de doce comensais; pratos sopeiros; unha maior cantidade de pratos chans; fontes de diferentes formas, segundo para que estivesen destinadas; salseiras, co seu prato e o seu cullerón para servir; fontes con pociño onde se recollína os mollos dos asados; fontes chás, fonda, outras cubertas para servir legumes e que se mantivesen quentes; fontiñas para encurtidos; oveiros para os ovos pasados por auga; saleiros; pementeiros; ensaladeiras de diferentes formas; xerras e gardapanos de mesa. Para as sobremesas tamén había un gran despregamento de pezas, desde os pratos, máis pequenos cós chans, ata unha grande variedade de froiteiros, compoteiras e cuncas para doces.

Despois de xantar ou cear estendérase a moda de tomar café, para o que existían completos xogos de taciñas cos seus pratiños, xerras para o leite, cafeteiras e azucreiras, cun tamaño que agora nos parece desproporcionado, pero hai que ter en conta que non se descobre o azucre moído ata 1860. Ademais, sempre se engadían cuncas grandes a maiores.

Influenciados pola moda inglesa de tomar o té, que á súa vez estaba importada das colonias, en Sargadelos fabricáronse tamén xogos con cuncas e pratos, teteiras, leiteiras e azucreiros, aos que se podían engadir fontiñas para a manteiga, copas para doces e fontes para pasteis e tortas.

O enxoval dunha casa completábase coas pezas de tocador, constituídas por xaboeira, cepilleira e algún bote para creas, ás que habería que engadir as de uso hixiénico, como son as almofías, xerras de lavabo e ouriñais de diferentes formas.

María Figueroa Quiroga: A louza de Sargadelos. Colección do Museo provincial de Lugo (p.65)

 

Ollar

25 marzo 2023

Dean Ayres: Anunciación (Nápoles, 2013)

Asomando

Giorgio Vasari: Alegoría de la Paciencia

 "Sé como la roca contra la que rompen sin cesar las olas, (...) firme mientras en torno a ella se adormece la espuma del oleaje".

Así alababa Marco Aurelio de la virtud de la Paciencia. Y así, helada y hermosa, la representaba Vasari. La Paciencia sería una mujer, medio vestida, medio desnuda, entre la riqueza y la pobreza y, con esto, ya tenemos la primera cita clásica del gran Vasari a la Antigüedad: el "Aurea Mediocritas", la virtud del término medio, el "Meden Agan" griego del templo de Apolo en Delfos.

Encadenada por un pie a una roca, tendría las manos libres como signo de libertad: podría desencadenarse, pero no quiere. Se limita a mirar cómo las gotas que caen de una clepsidra van horadando la roca, soportando, tolerando el frío y el sufrimiento.

La cita de Marco Aurelio no era una frase escogida al azar. Lo que está haciendo Vasari es poner en imágenes todo un principio ético y vital: el hombre virtuoso, el que aspira a la verdadera felicidad, es aquel que aguanta, que resiste, que renuncia...

Pon "en manos de los dioses todo lo tuyo (...) como un hombre que no se presenta como dueño y señor, ni como esclavo de nadie" (Marco Aurelio).

21 marzo 2023

Equinoccio

Cesário Verde: O sentimento dum ocidental



Vazam-se os arsenais e as oficinas,
Reluz, viscoso, o rio; apressam-se as obreiras;
E num cardume negro, hercúleas, galhofeiras,
Correndo com firmeza, assomam as varinas.
Vêm sacudindo as ancas opulentas!
Seus troncos varonis recordam-me pilastras;
E algumas, à cabeça, embalam nas canastras
Os filhos que depois naufragam nas tormentas.

20 marzo 2023

Comeza a Primavera hoxe ás 20.24h


Ha llegado prematuramente la primavera. En la plaza ya se vendieron los primeros guisantes, y en el huerto de quien esto escribe han florecido unas hermosas clavelinas.
Lence Santar

Blanco Amor visita a Gala Murguía na súa casa

Estes días cúmprense 60 anos desta imaxe de Xosé Castro que documenta a visita de Eduardo Blanco Amor a Gala Murguía na súa casa da Coruña uns meses antes da súa morte. Á saída, o escritor ourensán diría: "entrei curioso e saín conmovido"

Rafael Romero Barros: Natureza morta con laranxas (1863)



Rob

19 marzo 2023

José del Castillo: Carlos VII de Nápoles, despois III de España


A solemnidade raiolante do Dezaoito asosegaba nas mariñas galegas. O século: goberno petrucial de reis bos, devotos, cazadores, ministros de casaca cor cereixa rexendo amodiño o maino maestoso da Monarquía Absoluta. Lembraba un bosque secular e outonizo, dourado por un sol que como unha onza borbónica cortexada polas lises, se cortaba en dous no horizonte mariño para alumear a España e o dobre imperio dos trópicos. Polo bosque cruzaban xeometricamente os grandes camiños reais; pasaban, ao lonxe, cazatas de tapiz antigo; cortábanse os valentes carballos para traballar nos recunchos das ribeiras outros bosques de navíos que enchían coma frotas de baleas as augas salgadas. Algúns arboredos acougaban melindrosos xardíns, onde os violoncellos rimaban o bailado prolixo das donas. Mais todo o bosque se demarcaba en chaos diferentes; cada anaco, cada rexión, gardaba a forza calada do seu vivir antergo. Ás veces, os aires de fóra esgallaban con estrondo algunha forte póla e salferían, un instante, arrecenderes inquietantes. Deseguida voltaba a solemne calma do solpor demorado, e os xuristas e secretarios de despacho, os sabios e os proxectistas, vestidos coa casaca, rizados os encaixes, o sombreiro de salón baixo o brazo, ideaban novas medidas para maior felicidade dos pobos. O mar cargaba as despaciosas frotas de barcos que traían as pedras estrañas, as madeiras ricas como as xemas, a prata dos aztecas e dos Incas. Prata barroca arrincada da entraña das montañas, tan altas que o alentar nelas é dificultoso, polos homes cor do cobre, tristeiros e saudosos, e polos negros relucentes como a noite suorosa na escuridade das minas. A prata acuñada en pálidos pesos e amontoada en moreas nos soterraños das oficinas! O ouro das onzas, co perfil borbónico e as armas abranguendo os hemisferios. Un Gulfstream de ouro e prata batía nas costas ibéricas e as súas escumas ían erguendo as fachadas barrocas, ordenaban as rúas feitas para o decorrer de oda ou de silval, das procesións e das festas, traballaban as madeiras dos coros e gardaban o grande vento dos órganos. Co ouro e a prata das Américas poderíase erguer unha catedral maxestosa, alapeada en apoteose soberbia polas raiolas longas, horizontais, verdecentes de mar, do sol quieto da monarquía do dereito divino.
Ramón Otero Pedrayo: Os señores da Terra, in Os camiños da vida (capítulo III)

Ingrid Bergman retratada por Gordon Parks (1960)