Curros Enríquez: O maio

Aí vén o maio
de flores cuberto ...
Puxéronse á porta
cantándome os nenos;
e os puchos furados
pra min estendendo,
pedíronme crocas
dos meus castiñeiros.

Pasai, rapaciños,
calados e quedos;
que o que é polo de hoxe
que darvos non teño.
Eu sonvos o pobre
do pobo gallego:
pra min non hai maio,
pra min sempre é inverno! 

Cando eu me atopare
de donos liberto
e o pan non me quiten
trabucos e préstamos,
e como os do abade
florezan meus eidos,
chegado habrá estonces
o maio que eu quero.

Queredes castañas
dos meus castiñeiros? 

Cantádeme un maio
sen bruxas nin demos;
un maio sen segas,
usuras nin preitos,
sen quintas, nin portas,
nin foros, nin cregos.

Curros Enríquez: Unha noite na eira do trigo

 CANTIGA

No xardín unha noite sentada

ao reflexo do branco luar,

unha nena choraba sen trégolas

os desdéns dun ingrato galán.

E a coitada entre queixas dicía:

“Xa no mundo non teño a ninguén,

vou morrer e non ven os meus ollos

os olliños do meu doce ben”.

Os seus ecos de melancolía

camiñaban na alas do vento,

e o lamento repetía:

“Vou morrer e non ven o meu ben!”

Lonxe dela, de pé sobre a popa

dun aleive negreiro vapor,

emigrado, camiño de América

vai o pobre, infeliz amador.

E ao mirar as xentís anduriñas

cara á terra que deixa cruzar:

“Quen puidera dar volta -pensaba-,

quen puidera convosco voar!…”

Mais as aves e o buque fuxían

sen ouvir seus amargos lamentos;

soio os ventos repetían:

“Quen puidera convosco voar!”

Noites claras, de aromas e lúa,

desde entón que tristeza en vós hai

prós que viron chorar unha nena,

prós que viron un barco marchar!…

Dun amor celestial, verdadeiro,

quedou soio, de bágoas a proba,

unha cova nun outeiro

e un cadáver no fondo do mar.

Asorey diante do Monumento a Curros Enríquez na Coruña

Os Curros

 Non se sabe moito da que foi muller de Curros Enríquez, Modesta Vázquez Rodríguez (case sempre se ignora), natural da Pobra de Sanabria e filla dun maxistrado da Audiencia de Madrid. Curros casa con ela o 18 de agosto de 1877 en Madrid. Na fotografía, levemente mellorada ou recuperada como tal, está ela cos fillos de ambos Adelardo, Leopoldo e Sofía.